Mối quan hệ cạnh tranh giữa mô hình taxi truyền thống và taxi công nghệ (Grab, Be,...) là chủ đề thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận và các cơ quan quản lý. Dưới góc nhìn pháp lý, bài viết phân tích bản chất vụ việc cạnh tranh và cơ chế quản lý thuế, điều kiện kinh doanh áp dụng theo hệ thống pháp luật mới nhất hiện nay.
1.
Vụ việc hãng taxi truyền thống dán decal phản đối taxi công nghệ: Có phải cạnh
tranh không lành mạnh?
Vụ việc một số hãng taxi truyền
thống dán băng rôn, decal sau xe phản đối xe công nghệ là minh chứng điển hình
cho sự xung đột giữa mô hình kinh doanh truyền thống và mô hình ứng dụng công
nghệ số.
Dưới
góc độ pháp lý cạnh tranh:
- Việc phản đối mang tính cảm
tính, thiếu căn cứ, đặc biệt nếu đưa ra các thông tin không trung thực về
việc xe công nghệ "trốn thuế" hay "thất thu thuế" nhằm
mục đích hạ uy tín đối thủ, có dấu hiệu vi phạm khoản 5 Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018 (Cấm doanh nghiệp
gièm pha doanh nghiệp khác bằng hành vi trực tiếp hoặc gián tiếp đưa ra
thông tin không trung thực, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, tình trạng tài
chính và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó).
- Hình thức xử lý: Căn cứ Điều 16 Nghị định 75/2019/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh, hành vi gièm pha doanh nghiệp khác
có thể bị phạt tiền lên đến 2 tỷ
đồng đối với tổ chức, đồng thời bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu
quả là buộc cải chính thông tin công khai.
2.
Sự bình đẳng trong quản lý thuế giữa hai mô hình kinh doanh
A.
Đối với Taxi công nghệ (Grab, Be,...):
Căn cứ Luật Quản lý thuế 2019, Nghị
định 126/2020/NĐ-CP và Thông tư
40/2021/TT-BTC:
- Trách nhiệm khai thuế thay của
Công ty công nghệ:
Doanh nghiệp cung cấp giải pháp kết nối vận tải (như Grab) có nghĩa vụ
phải khai thuế GTGT và thuế TNCN
thay cho toàn bộ các tài xế cá nhân hợp tác trên tổng doanh thu
phát sinh từ các chuyến xe.
- Mức thuế suất áp dụng đối với
cá nhân tài xế:
- Thuế GTGT: Áp dụng mức 10% trên tổng doanh thu chuyến
đi (áp dụng chung mức thuế suất đối với dịch vụ vận tải theo Luật Thuế
GTGT).
- Thuế TNCN: Áp dụng mức 1,5% trên phần doanh thu tài xế
thực nhận.
- Thuế TNDN của Doanh nghiệp công
nghệ:
Doanh nghiệp công nghệ thực hiện kê khai nộp thuế TNDN (thuế suất phổ
thông 20%) trên phần doanh thu được hưởng theo hợp đồng hợp tác kinh
doanh.
B.
Đối với Taxi truyền thống:
- Thuế GTGT: Doanh nghiệp taxi nộp thuế GTGT
theo phương pháp khấu trừ
với thuế suất 10%. Doanh
nghiệp được trừ toàn bộ thuế GTGT đầu vào (chi phí mua ô tô, sửa chữa,
nhiên liệu, quản lý...).
- Giải đáp kiến nghị giảm thuế
GTGT xuống 5%:
Kiến nghị của một số hãng taxi truyền thống về việc áp dụng thuế suất GTGT
5% là không có cơ sở pháp lý,
bởi dịch vụ vận tải thuộc đối tượng chịu thuế suất 10% quy định thống nhất
tại Luật Thuế GTGT.
C.
Quy định mới về Hóa đơn điện tử:
Căn cứ Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP, cả taxi truyền thống và taxi công nghệ
đều bắt buộc phải xuất hóa đơn điện tử cho khách hàng ngay khi kết thúc chuyến
đi. Đối với dịch vụ vận tải hành khách bằng taxi, hóa đơn điện tử phải thể hiện
rõ các thông tin bắt buộc như biển kiểm soát phương tiện và hành trình di
chuyển (điểm đi - điểm đến) nhằm đảm bảo minh bạch toàn bộ dữ liệu doanh thu
với cơ quan thuế.
Kết luận về bản chất thuế: Bản chất mức thuế suất đối với dịch
vụ vận tải hành khách giữa hai mô hình là bình đẳng (đều chịu mức thuế GTGT
10%). Sự khác biệt chỉ nằm ở phương pháp thu (khấu trừ trực tiếp từ
doanh nghiệp đối với taxi truyền thống vs. công ty công nghệ đứng ra kê
khai/nộp thay cho hàng ngàn cá nhân tài xế).
3.
Hoàn thiện khung pháp lý về quản lý vận tải & phương tiện
Khung pháp lý về quản lý hoạt động
vận tải bằng ô tô hiện nay được điều chỉnh thống nhất bởi Nghị định 10/2020/NĐ-CP (được sửa đổi,
bổ sung bởi Nghị định 47/2022/NĐ-CP)
và Nghị định 336/2025/NĐ-CP:
A.
Phân định rõ mô hình kinh doanh:
Pháp luật quy định rõ 02 hình thức
để doanh nghiệp chủ động đăng ký:
- Doanh nghiệp kinh doanh vận
tải: Trực
tiếp điều hành phương tiện, quyết định giá cước.
- Doanh nghiệp cung cấp phần mềm
kết nối vận tải:
Chỉ cung cấp giải pháp công nghệ kết nối, không trực tiếp điều hành phương
tiện hay quyết định giá cước.
B.
Quản lý nhận diện, phù hiệu và dữ liệu phương tiện:
- Xe hợp đồng điện tử dưới 9 chỗ
(xe công nghệ) bắt buộc phải dán cố định cụm từ "XE HỢP ĐỒNG"
bằng vật liệu phản quang trên kính trước và kính sau; đồng thời phải niêm
yết phù hiệu "XE HỢP ĐỒNG" do Sở Giao thông vận tải cấp.
- Dữ liệu từ thiết bị giám sát hành
trình (GPS) và hình ảnh từ camera trên xe của cả taxi truyền thống lẫn xe
công nghệ bắt buộc phải kết nối, truyền dẫn dữ liệu liên thông về Cục
Đường bộ Việt Nam, Bộ Công an và Cơ quan Thuế. Điều này giải quyết dứt
điểm tình trạng "xe dù, bến cóc" hoặc xe công nghệ hoạt động
ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan quản lý nhà nước.
4.
Định hướng giải quyết xung đột & nâng cao năng lực cạnh tranh
Sự xuất hiện của các mô hình kinh
doanh dựa trên nền tảng công nghệ là xu thế phát triển tất yếu. Để tạo dựng môi
trường kinh doanh bình đẳng và phát triển bền vững:
- Đối với Doanh nghiệp Taxi
truyền thống:
- Nâng cao nhận thức về chuyển
đổi số, chủ động xây dựng và nâng cấp ứng dụng (App) đặt xe, tích hợp
thanh toán điện tử không dùng tiền mặt và công khai minh bạch giá cước.
- Tối ưu hóa quy trình quản trị,
nâng cao chất lượng phục vụ của tài xế thay vì áp dụng các biện pháp phản
đối cảm tính gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín thương hiệu.
- Tuân thủ nghiêm túc các quy
định của Luật Cạnh tranh 2018.
- Đối với Cơ quan Quản lý Nhà
nước:
- Tiếp tục tăng cường công tác
hậu kiểm, ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) kết nối giữa Cơ quan Thuế - Bộ
GTVT - Bộ Công an để quản lý chặt chẽ doanh thu và nghĩa vụ thuế.
- UBND các tỉnh, thành phố thực
hiện quản lý lưu lượng giao thông, quy hoạch hạ tầng theo phân cấp quản
lý nhằm đảm bảo trật tự, an toàn giao thông đô thị một cách minh bạch,
công bằng.
- Hy vọng rằng qua bài viết bên trên, quý khách hàng đã có cái nhìn toàn diện và giải quyết được những vướng mắc của bạn. Công ty Luật Hồng Thái cung cấp dịch vụ pháp lý để cùng đồng hành với những vấn đề pháp lý của Quý khách hàng. Nếu còn bất cứ thắc mắc gì liên quan đến sự việc bạn có thể liên hệ với các Luật sư chuyên gia của Công ty Luật TNHH Quốc tế Hồng Thái và Đồng Nghiệp qua Tổng đài tư vấn pháp luật 0962.893.900 hoặc Email: phonggiayphep.hilap@gmail.com.
Trụ sở chính: LK9-38 Tổng cục 5, Tân Triều, Hà Nội (cuối đường Chiến Thắng)
Địa chỉ chi nhánh: VP6 - Linh Đàm - Hoàng Mai - Hà Nội
Bạn cũng có thể tham khảo thêm thông tin các dịch vụ tư vấn của chúng tôi:
- Dịch vụ Luật sư lĩnh vực dân sự - 0982.033.335
- Dịch vụ Luật sư lĩnh vực Hình sự - 0982.033.335
- Dịch vụ pháp lý lĩnh vực Đất đai - 0982.033.335
- Dịch vụ tư vấn nhân sự và quản lý lao động - 0988.587.987
- Dịch vụ pháp lý lĩnh vực Doanh Nghiệp – 0962.893.900
- Dịch vụ Luật sư lĩnh vực Hôn nhân và gia đình - 0982.033.335