1. Người bào chữa trong vụ
án hình sự gồm những ai?
Khách hàng hỏi:
"Thưa luật sư, người
nhà tôi đang bị tạm giam để điều tra. Gia đình tôi muốn nhờ người đứng ra bảo vệ
quyền lợi cho em ấy thì ai có đủ tư cách pháp lý để làm người bào chữa?"
Luật sư Hồng Thái đáp:
Chào bạn, căn cứ vào Khoản
1 và Khoản 2 Điều 72 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 (sửa đổi năm 2025), người bào
chữa không chỉ giới hạn là Luật sư. Cụ thể, những người sau đây có thể tham gia
bào chữa (nếu được người bị buộc tội nhờ hoặc cơ quan có thẩm quyền chỉ định và
được chấp thuận đăng ký):
-
Luật sư.
-
Người đại diện của người bị buộc tội.
-
Bào chữa viên nhân dân.
-
Trợ giúp viên pháp lý (áp dụng trong trường hợp người bị buộc tội thuộc đối tượng
được trợ giúp pháp lý của Nhà nước).
2. Các trường hợp nào bắt
buộc cơ quan nhà nước phải chỉ định người bào chữa?
Khách hàng hỏi:
"Nếu gia đình tôi
không có tiền thuê luật sư riêng, cơ quan công an hoặc tòa án có tự động cử người
bào chữa cho người nhà tôi không?"
Luật sư Hồng Thái đáp:
Pháp luật luôn có cơ chế
bảo vệ tối đa cho những đối tượng yếu thế hoặc đối mặt với mức án quá nặng.
Theo Khoản 1 Điều 76 BLTTHS 2015, nếu bị can, bị cáo hoặc người đại diện không
tự mời người bào chữa, cơ quan tố tụng bắt buộc phải chỉ định người bào chữa
trong 3 trường hợp sau:
-
Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng: Người bị buộc tội đối mặt với khung hình phạt
cao nhất là 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình. Sự có mặt của người bào chữa
giúp chống oan sai, bảo vệ quyền sống con người.
-
Người có nhược điểm về thể chất/tâm thần: Gồm người bị mù, câm, điếc hoặc các
khuyết tật thân thể/tâm thần khiến họ mất khả năng nhận thức, điều khiển hành
vi và không thể tự bảo vệ mình.
-
Người dưới 18 tuổi: Trẻ em và người chưa thành niên chưa phát triển hoàn thiện
tâm sinh lý, thiếu hiểu biết pháp luật nên bắt buộc phải có người bào chữa từ
giai đoạn sớm nhất.
3. Thẩm quyền và quy
trình chỉ định diễn ra như thế nào?
Khách hàng hỏi:
"Cơ quan nào sẽ chịu
trách nhiệm cử luật sư và thủ tục này diễn ra như thế nào, thưa luật sư?"
Luật sư Hồng Thái đáp:
Việc chỉ định người bào
chữa sẽ gắn liền với từng giai đoạn của vụ án, cụ thể như sau:
- Giai
đoạn Điều tra: Cơ quan điều tra
- Giai
đoạn Truy tố: Viện kiểm sát nhân dân
- Giai
đoạn Xét xử: Tòa án nhân dân
- Về
thủ tục: Cơ quan tiến hành tố tụng sẽ gửi văn bản yêu cầu đến Đoàn Luật sư (để
phân công tổ chức hành nghề luật sư cử người) hoặc Trung tâm Trợ giúp pháp lý
nhà nước để cử người bào chữa theo đúng quy định.
4. Chi phí và quyền từ chối
luật sư được chỉ định
Khách hàng hỏi:
"Gia đình tôi có phải
trả tiền cho người bào chữa được chỉ định không? Nếu chúng tôi không ưng ý người
đó thì có quyền từ chối để tự thuê luật sư khác không?"
Luật sư Hồng Thái đáp:
-
Về chi phí: Nếu người bào chữa là trợ giúp viên pháp lý hoặc luật sư tham gia
diện trợ giúp pháp lý của Nhà nước, gia đình bạn không phải trả thù lao. Kinh
phí này do Nhà nước chi trả.
-
Về quyền từ chối: Người bị buộc tội hoặc gia đình hoàn toàn có quyền từ chối
người được chỉ định để tự mời luật sư khác. Tuy nhiên có ngoại lệ: Nếu người bị
buộc tội là người dưới 18 tuổi hoặc có nhược điểm về thể chất/tâm thần, việc từ
chối sẽ không có giá trị pháp lý, nhằm đảm bảo tuyệt đối quyền được bào chữa bắt
buộc của họ.
5. Tại sao nên chủ động mời
Luật sư riêng thay vì chờ chỉ định?
Khách hàng hỏi:
"Nhà nước đã có
chính sách chỉ định miễn phí, vậy tại sao nhiều người vẫn khuyên tôi nên chủ động
tìm đến các Văn phòng Luật sư để thuê dịch vụ riêng?"
Luật sư đáp:
Đây là một câu hỏi rất thực
tế. Dù pháp luật có cơ chế chỉ định người bào chữa, nhưng việc bạn chủ động mời
Luật sư riêng từ các tổ chức hành nghề uy tín như Luật Hồng Thái sẽ mang lại những
đặc quyền mà hình thức chỉ định khó đáp ứng được:
-
Sự sâu sát 24/7: Luật sư riêng do bạn chọn sẽ dành tối đa thời gian
nghiên cứu hồ sơ, đồng hành và theo sát quyền lợi của khách hàng trong từng buổi
hỏi cung, đối chất.
-
Tính chủ động cao: Luật sư sẽ cùng gia đình xây dựng chiến lược bào chữa tối ưu
nhất dựa trên hoàn cảnh thực tế và nguyện vọng cụ thể của gia đình.
- Chỗ dựa tâm lý vững chắc:
Giai đoạn bị khởi tố là lúc khủng hoảng tinh thần lớn nhất. Luật sư riêng đóng
vai trò là cầu nối thông tin an toàn, minh bạch, tạo điểm tựa tinh thần cho cả
người bị tạm giam lẫn gia đình bên ngoài.
LIÊN
HỆ LUẬT HỒNG THÁI – TƯ VẤN HÌNH SỰ CHUYÊN SÂU
Nếu bạn hoặc người thân đang đối mặt với các rủi ro
pháp lý, vướng mắc về thủ tục tố tụng hình sự hoặc cần tìm một Luật sư bào chữa
giỏi, tận tâm, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.
Thông tin liên hệ: CÔNG
TY LUẬT HỒNG THÁI
·
Địa chỉ: LK 9-38 Tổng cục 5, phường Thanh Liệt, TP. Hà Nội
·
Hotline: 0962.893.900 / 0982.033.335
·
Email: luathongthai@gmail.com
Luật Hồng Thái – Điểm tựa
pháp lý vững chắc, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn trong mọi biến động thị
trường!