Không ít trường hợp chủ xe chỉ cho bạn bè hoặc người thân mượn xe vài giờ nhưng sau đó người mượn gây tai nạn nghiêm trọng. Khi đó, nhiều người băn khoăn liệu chủ xe có phải bồi thường thiệt hại, có bị công an xử lý hay thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không. Việc xác định trách nhiệm của chủ xe phụ thuộc vào nhiều yếu tố như việc giao xe có hợp pháp hay không, người mượn có đủ điều kiện điều khiển phương tiện hay không và lỗi của các bên.
Hãy cùng Công ty Luật Hồng Thái tìm hiểu chi tiết các quy định
pháp luật hiện hành để bảo vệ quyền lợi và trách nhiệm của mình khi cho mượn
phương tiện.
1. Chủ xe có phải bồi thường thiệt hại khi giao xe cho
người khác gây tai nạn?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 601 Bộ luật Dân sự 2015,
phương tiện giao thông vận tải cơ giới (như ô tô, xe máy) được xếp vào nhóm
"Nguồn nguy hiểm cao độ".
Về nguyên tắc bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ
gây ra (khoản 2 điều 601 Bộ luật Dân sự):
- Trường
hợp 1: Người mượn xe bồi thường (Trường hợp phổ biến) Khi bạn đã giao xe
cho người khác chiếm hữu, sử dụng hợp pháp (cho mượn, cho thuê) thì người
đang trực tiếp chiếm hữu, sử dụng chiếc xe đó phải bồi thường thiệt hại do
xe gây ra, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
- Trường
hợp 2: Chủ xe phải cùng bồi thường hoặc bồi thường thay Nếu xe bị chiếm hữu,
sử dụng trái pháp luật (ví dụ: bị trộm, cắp, lấy cắp) mà chủ xe có lỗi
trong việc để mất kiểm soát tài sản (như để xe ngoài đường vẫn cắm nguyên
chìa khóa), thì chủ xe phải liên đới chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
Tóm lại: Nếu bạn cho mượn xe một cách hợp pháp và người mượn
đủ điều kiện lái xe, về mặt dân sự, người trực tiếp điều khiển xe gây tai nạn sẽ
là người phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho nạn nhân.
2. Rủi ro bị TRUY CỨU TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ đối với chủ xe
Mặc dù trách nhiệm bồi thường tiền bạc thường thuộc về người
lái xe, nhưng chủ xe vẫn có thể bị xử lý hình sự nếu vi phạm quy định về việc
giao xe.
Theo Điều 264 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017)
quy định về Tội giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham
gia giao thông đường bộ:
Người nào giao xe cho người mà mình biết rõ thuộc một trong
các trường hợp sau:
- Không
có giấy phép lái xe (không có bằng lái) hoặc bằng lái không phù hợp.
- Đã sử
dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định.
- Đã sử
dụng chất ma túy, chất kích thích mạnh khác.
- Không
đủ sức khỏe, độ tuổi theo quy định của pháp luật.
Nếu người được giao xe thuộc các trường hợp trên gây tai nạn
nghiêm trọng (làm chết người, gây thương tích nặng hoặc thiệt hại tài sản từ
100 triệu đồng trở lên), thì chủ xe sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến
200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm, thậm chí phạt tù
lên đến 07 năm.
3. Chủ xe cần làm gì để tự bảo vệ mình khi cho mượn xe?
Để tránh rơi vào cảnh "tình xót, tiền mất" hoặc thậm
chí vướng vào vòng lao lý, chủ phương tiện cần lưu ý những nguyên tắc vàng sau
trước khi đưa chìa khóa xe cho người khác:
1.
Kiểm tra Bằng lái xe: Luôn đảm bảo người mượn có
Giấy phép lái xe còn hiệu lực và đúng hạng xe.
2.
Kiểm tra trạng thái người mượn: Tuyệt đối không
giao xe cho người đã uống rượu, bia, có dấu hiệu say xỉn hoặc sử dụng chất kích
thích.
3.
Kiểm tra độ tuổi: Không giao xe máy trên 50cc
cho học sinh chưa đủ 18 tuổi hoặc chưa có bằng lái.
4.
Đảm bảo tình trạng an toàn của xe: Kiểm tra
phanh, đèn, còi trước khi giao xe nhằm hạn chế sự cố kỹ thuật đột ngột.
Thông tin liên hệ: CÔNG TY LUẬT TNHH QUỐC TẾ HỒNG THÁI
· Địa
chỉ: LK 9-38 Tổng cục 5, phường Thanh Liệt, TP. Hà Nội
· Hotline: 0962.893.900 / 0982.033.335
· Email: Luathongthai@gmail.com
Luật Hồng
Thái – Điểm tựa pháp lý vững chắc, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn trong mọi
biến động thị trường!